Numer 11/2011 Streszczenia

Andrzej Adamkiewicz, Jakub Rutkowski

EKSPLOATACYJNA OCENA NO¦NO¦CI INFORMACYJNEJ SYSTEMU NADZORU PRACY POMOCNICZEJ TURBINY PAROWEJ JEDNOSTKI PŁYWAJ·CEJ TYPU FPSO

Streszczenie

Artykuł dotyczy szczególnego przypadku niesprawno¶ci turbiny parowej napędzaj±cej pr±dnicę w układzie energetycznym pływaj±cej jednostki produkcyjno-magazynuj±co-przeładunkowej typu FPSO. Niesprawno¶ć, jaka wyst±piła w jednym z turboparowych zespołów pr±dotwórczych została ujawniona przez automatyczny system nadzoru. Przedstawiono jej lokalizację, skutki oraz sposoby i efekty prób jej usunięcia. Ustosunkowano się do możliwych przyczyn zaistniałej sytuacji. Na przykładzie wybranego, szczególnie trudno rozpoznawalnego uszkodzenia eksploatacyjnego, wykazano konieczno¶ć stosowania zaawansowanych inteligentnych systemów nadzoru pracy.

OperATiONAL eVALUATiON OF iNFOrMATiVe VALUe OF A MONiTOriNG SYSTeM OF AN AUXiLiArY STeAM TUrBiNe ON THe FpSO UNiT

Summary

This article relates to a particular case of unserviceability of a steam turbine which drives a current generator in the electric power system of a floating, production, storage and offloadingunit, FPSO type. The unserviceability, which has occurred in one of the power electric turbine sets, has been revealed by an automatic control system. Its localization, consequences, means and results of at-tempts of its elimination have been presented here. Possible causes of such unserviceability have been discussed. The necessity to apply most advanced intelligent control systems has been indicated.on the basis of a chosen, exteremely difficult to identif, operational fault.

Grzegorz Chru¶cielski

MIKROSTRUKTURALNA CHARAKTERYSTYKA MECHANIZMU PĘKANIA ZMĘCZENIOWEGO MATERIAŁU AW 7075-T651

Streszczenie

Materiał AW 7075 jest materiałem powszechnie stosowanym przy wytwarzaniu szczególnie odpowiedzialnych konstrukcji w przemy¶le lotniczym i motoryzacyjnym.
W tych warunkach eksploatacyjnych niemal zawsze występuje zagrożenie pękaniem zmęczeniowym, więc poznanie mechanizmu takich pęknięć jest wci±ż niezwykle istotne.
W pracy przedstawiono przegl±d literatury po¶więconej problematyce zmęczenia oraz wyniki badań własnych mechanizmu pękania zmęczeniowego materiału AW 7075.
W szczególno¶ci omówiono mechanizm ł±czenia się mikroporów powstałych wokół wydzieleń faz międzymetalicznych i wskazano na plastyczny charakter pękania zmęczeniowego.

MicrOSTrUcTUrAL cHArAcTeriSTic OF FATiGUe FrAcTUre MecHANiSM iN AW 7075-T651 ALLOY

Summary

AW 7075 material is commonly used in particulary reliable constructions in aircraft and automotive industry. In these conditions the danger of fatigue fracture is very frequent so knowledge of such fracture mechanics is still deeply important. In this article the reviev of works dedicated to fatigue issues and the results of authors researches of fatigue fracture of AW 7075 alloy were presented. In particular the mechanism of coalescence of microvoids arised around intermetalic phase particles were described and ductile character of fatigue fracture was pointed.

Kazimierz Drozd

FRAKTOGRAFICZNE I METALOGRAFICZNE BADANIA USZKODZEŃ SPRĘŻYN ZAWIESZENIA POJAZDÓW

Streszczenie

W pracy przedstawiono wyniki badań wybranych wła¶ciwo¶ci uszkodzonych sprężyn stalowych montowanych w zawieszeniach pojazdów. Badania miały na celu przeanalizowanie problematyki okre¶lania przyczyn uszkodzeń i próbę ich usystematyzowania. Najczę¶ciej obserwowan±, bezpo¶redni±, przyczyn± przełomu, było występowanie mikropęknięć na powierzchni uszkodzonych elementów w obszarze przełomu. Kompleksowe wyniki analizy składu chemicznego, badań makro– i mikroskopowych oraz badań twardo¶ci pozwalaj± wskazać przyczyny powstawania mikropęknięć w materiale nawet wtedy gdy sam skład chemiczny i analiza twardo¶ci elementów nie wskazuje na możliwe przyczyny uszkodzenia.

FrAcTOGrApHY AND MeTALLOGrApHY eXAMiNATiON OF SUSpeNSiON SpriNGS DAMAGeS

Summary

In the paper there are presented results of selected properties of a damaged springs from steel that were assembled in vehicles’ suspensions. The aim of study was to examine the issue of determining the causes of damage and attempt to systematize them. The direct cause of the fracture, the most frequently observed, was the presence of microcracks beside the fracture on the surface of damaged elements. The complex chemical analysis, macro– and microscopic examination and hardness tests allowed to identify the causes of microcracks in the material even if the chemical composition or the basic analysis of elements hardness were not allowed to indicate the possible causes of damage.

Leszek Gil, Piotr Ignaciuk

WPŁYW LICZBY KWASOWEJ NA SMARNO¦Ć BIOPALIW

Streszczenie

Paliwa stosowane do zasilania silników ZS oprócz podstawowej funkcji jak± jest dostarczanie energii pełni± również funkcję oleju smaruj±cego. W tym zakresie najważniejszym zadaniem jest smarowanie par precyzyjnych aparatury wtryskowej.
W artykule przedstawiono techniczne możliwo¶ci wpływania na smarno¶ć biopaliw.

iNFLUeNce OF AciD NUMBer ON THe BriciTY OF BiOFUeLS

Summary

Fuels used for the fueling of diesel engines, except their basic function which is providing the energy, fulfillalso function of lubricating medium. In this range, the most important task is lubricating the precise couplings of injection apparatus. The paper presents technical abilities of influencingthe lubricity of biofuels.

Piotr Ignaciuk, Leszek Gil, Stefan Li¶ćak

PORÓWNANIE EMISJI ZWI·ZKÓW TOKSYCZNYCH SILNIKA ZS ZASILANEGO OLEJEM NAPĘDOWYM I BIOPALIWAMI OPARTYMI NA ESTRACH OLEJU LNIANKI I ESTRACH OLEJU RZEPAKOWEGO

Streszczenie
.

W artykule przedstawiono wyniki badań emisji wybranych zwi±zków toksycznych silnika 4CT90 zasilanego klasycznym olejem napędowym i estrami oleju lnianki oraz biopaliwem B100. Badania przeprowadzono w oparciu o wymagania testów ETC, ESC oraz NRTC.

cOMpAriSON OF eXHAUST TOXic eMiSSiONS FrOM DieSeL eNGiNe FUeLeD WiTH DieSeL FUeL AND BiOFUeLS BASeD ON rApe-SeeD AND cAMeLie-SeeD MeTYL eSTerS

Summary

The paper presents exhaust emissions of some toxic compounds measured on the 4CT90 engine fueled with classical diesel fuel and methyl esters of cameline-seed oil and biofuel B100. Research was done using procedures corresponding to test ETC, ESC and NRTC.

Zbigniew Korczewski

IDENTYFIKACJA USZKODZEŃ TŁOKÓW SILNIKÓW OKRĘTOWYCH METODAMI ENDOSKOPOWYMI W EKSPLOATACJI

Streszczenie

W artykule przedstawiono wybrane zagadnienia diagnostyki endoskopowej przestrzeni roboczych okrętowych tłokowych silników spalinowych. Przybliżono podstawy teoretyczne procesu powstawania uszkodzeń tłoków układów cylindrowych w aspekcie identyfikacjii genezy znanych i rozpoznawalnych stanów niezdatno¶ci eksploatacyjnej. Zaprezentowano wyniki badań endoskopowych dotycz±ce uszkodzeń tłoków, które najczę¶ciej występowały w procesie eksploatacji wybranych typów silników okrętowych.

FAiLUreS’ iDeNTiFicATiON OF piSTONS OF MAriNe DieSeL eNGiNeS BY MeANS OF eNDOScOpic MeTHODS iN OperATiON

Summary

The paper deals with diagnostic issues concerning endoscopic examinations of working spaces within marine diesel engines. The considerations have been focused on theoretical bases of nor-mal wear and tear process of pistons in the aspect of identification,localization and genesis of the well known and recognizable operational unserviceable states. There have been also demonstrated results of endoscopic exams concerning the pistons’ failures which appeared the most often in current operation of the selected types of marine diesel engines.

Zbigniew Korczewski

BADANIA EKSPLOATACYJNE POWŁOK WĘGLIKOWO-CERAMICZNYCH PRZED I PO OBRÓBCE LASEROWEJ

Streszczenie

W pracy badano wpływ obróbki laserowej na wła¶ciwo¶ci powłok nanoszonych elektroiskrowo. Ocenę wła¶ciwo¶ci powłok po obróbce laserowej przeprowadzono na podstawie obserwacji mikrostruktury, pomiarach twardo¶ci i chropowato¶ci oraz badań tribologicznych. Badania przeprowadzono wykorzystuj±c elektrody WC-Co-Al2O33TiO2, które zostały wytworzone poprzez spiekanie nanostrukturalnych proszków, a następnie przetapiane wi±zk± laserow±. Do nanoszenia powłok elektroiskrowych użyto urz±dzenie EIL-8A. Obróbkę laserow± nałożonych powłok elektroiskrowych wykonano laserem Nd:YAG. Obrobione laserowo powłoki elektroiskrowe WC-Co-Al2O33TiO2 charakteryzuj± się mniejsz± twardo¶ci± i współczynnikiem tarcia oraz większ± chropowato¶ci±. Ponadto obróbka laserowa spowodowała likwidację porów i mikropęknięć powłok naniesionych obróbk± elektroiskrow±. Powłoki tego typu mog± być stosowane w ¶lizgowych węzłach tarcia oraz jako powłoki ochronne.

DeTerMiNiNG THe OperATiONAL prOperTieS OF eLecTrO-SpArK DepOSiTeD TUNGSTeN cArBiDe-cerAMic cOATiNGS BeFOre AND AFTer LASer TreATMeNT

Summary

The aim of the study was to determine the influenceof the laser treatment process on the properties of electro-spark coatings. The properties of the coatings after laser treatment were assessed based on following methods: microstructure analysis, roughness measurement, hardness tests and tribological studies. The studies were conducted using WC-Co-Al2O33TiO2 electrodes produced by sintering nanostructural powders and molten with a laser beam. The coatings were deposited by means of the EIL-8A and they were laser treated with the Nd:YAG. The tests show that the laser-treated electro-spark deposited WC-Co-Al2O33TiO2coatings are characterized by lower hardness and friction coefficien, higher roughness. The laser treatment process causes the structure refinementand the healing of microcracks and pores of the electro-spark deposited coatings. Laser treated electro-spark deposited coatings are likely to be applied in sliding friction pairs and as protective coatings.

Grzegorz Koszałka, Andrzej Niewczas, Hubert Dębski, Maciej Kaczor, Leszek Taratuta, Andrzej Krzyżak

UNIWERSALNA NACZEPA O ZMIENNEJ DŁUGO¦CI DO PRZEWOZU MASZYN

Streszczenie

W artykule przedstawiono założenia konstrukcyjne oraz zastosowane rozwi±zania w nowoskonstruowanej naczepie do przewozu ładunków nienormatywnych, w szczególno¶ci maszyn samojezdnych. Podczas projektowania naczepy szczególny nacisk położono na jej uniwersalno¶ć. Naczepa może służyć do przewozu ładunków ponadgabarytowych dzięki możliwo¶ci jej wydłużenia oraz po-szerzenia, natomiast cięższych od normatywnych – dzięki zastosowaniu 4 osi. Zalet± naczepy jest to, że w stanie złożonym spełnia wszystkie wymagania stawiane pojazdom normatywnym, a więc może poruszać się po drogach i przewozić ładunki normatywne bez specjalnych zezwoleń. W artykule zaprezentowano również przykłady wykorzystania analiz MES w procesie konstruowania naczepy.

UNiVerSAL eXTeNDABLe SeMiTrAiLer FOr TrANSpOrTATiON OF MAcHiNeS

Summary

Design assumptions and solutions used in the newly constructed semitrailer for transpor-tation of oversized and heavy loads, especially self-propelled machines, are presented in the paper. During the design process a special attention was paid to its versatility. The semitrailer can be used for transportation of oversized loads thanks to the loading platform that can be extended in length and in breadth and for transportation of heavier than standard loads thanks to its 4 axles. The big advantage of the semitrailer is that when it is not extended it meets all the requirements for standard vehicles and thus it can be used on roads as standard semitrailer and carry standard loads without any special permissions. Some examples of applying FEM strength analysis during design process are also presented in the paper.

B. Surowska, K. Beer, J. Borowicz, I. Veremchuk

WPŁYW TECHNOLOGII ODLEWANIA NA JAKO¦Ć STOMATOLOGICZNEGO STOPU KOBALTU

Streszczenie

Metalowe protezy szkieletowe stwarzaj± problemy na etapie wykonawstwa oraz w czasie użytkowania, ulegaj±c pękaniu. Jednym z najistotniejszych etapów wytwarzania, wpływaj±cym na końcow± jako¶ć protezy, jest odlewanie metalowego szkieletu. W pracy dokonano analizy wpływu techniki odlewania na wła¶ciwo¶ci mechaniczne i strukturę stomatologicznego stopu CoCrMo. Zastosowano dwie metody odlewania: odlewanie od¶rodkowe oraz próżniowo-ci¶nieniowe. Porównano wła¶ciwo¶ci mechaniczne i strukturę odlewów. Nie stwierdzono istotno¶ci różnicy we wła¶ciwo¶ciach wytrzymało¶ciowych (przy kryterium p<0,05) dla stopów odlewanych od¶rodkowo oraz próżniowo. W strukturze zaobserwowano większy stopień porowato¶ci odlewu i nieci±gło¶ci po granicach dendrytów na przełomach w materiale odlewanym od¶rodkowo.

THe iNFLUeNce OF cASTiNG TecHNOLOGieS ON qUALiTY OF DeNTAL cOBALT ALLOY

Summary

The essential reasons for failure during the frame dentures manufacture arise due to the clinical mistakes such as incorrectness or imprecision of design and non-adherence to technical procedures in prosthetic laboratory. The casting of metallic denture is one of the most important manufacture stage which has the influenceon denture quality. In this paper an influenceof casting method on mechanical properties and structure of CoCrMo dental alloy is carried out. Two methods of casting were used: centrifugal casting and vacuum pressure casting. The mechanical properties and microstructure of precision castings were compared. No statistically significantdifferences between mechanical properties of centrifugal and vacuum-pressure casting alloys with 100% and 50% new material were found (significancelimit p<0,05). Higher porosity and discontinuities on dendrite boundaries in centrifugal cast fractures than in vacuum-pressure cast fractures were observed.

Przemysław Tyczewski

ANALIZA ZUŻYCIA WĘZŁÓW TARCIA SPRĘŻAREK CHŁODNICZYCH PRACUJ·CYCH W WYSOKIEJ TEMPERATURZE I CI¦NIENIU

Streszczenie

W pracy przedstawiono wyniki badania zużycia węzłów tarcia rzeczywistej sprężarki chłodniczej pracuj±cej w wysokiej temperaturze i ci¶nieniu. Badania wykonano na stanowisku badawczym składaj±cym się z rzeczywistych elementów chłodniczych. Na urz±dzeniu tym można symulować niekorzystne prace sprężarki, miedzy innymi pracę w wysokiej temperaturze i ci¶nieniu. Do analizy zużycia wybrano następuj±ce elementy ruchowe sprężarki: panewkę korbowodu, łożysko ¶lizgowe, czop wału korbowego i cylinder tłoka. Analiza zużycia polegała na porównaniu profilichropowato¶ci powierzchni przed i po próbie badawczej. Dodatkowo produkty zużycia poddano mikroanalizie rentgenowskiej w skaningowym mikroskopie elektronowym.

THe ANALYSiS OF FricTiON NODeS OF THe reFriGerATiON cOMpreSSOrS OperATiNG AT HiGH preSSUreS AND TeMperATUreS

Summary

The paper presents some results of the friction nodes wear examinations for the real refrigeration compressor operating under high pressure and temperature conditions. The examinations were performed on the test stand consisting of the real refrigeration elements. On this stand some disadvantageous compressor operating conditions can be simulated, namely, among others, the compressor operation at high temperatures and high pressures. To analyse wear the following moving elements of the compressor were selected: the connecting rod bearing shell, slide bearing, crankshaft pin and piston cylinder. The analysis of wear consisted in a comparison of the surface roughness profilesbefore and after the test. In addition, the products of wear were subjected to X-ray microanalysis in a scanning electron microscope.

Mariusz Walczak, Jarosław Bienia¶, Barbara Surowska

ZASTOSOWANIE POWŁOK SiO2-TiO2 W PROTETYCE STOMATOLOGICZNEJ

Streszczenie

Przeprowadzono badania przyczepno¶ci czterech kombinacji poł±czeń: Ti/Triceram, Ti/SiO2-TiO2/Triceram, Remanium 2000/Vita Keramik i Remanium 2000/ SiO2-TiO2/Vita Keramik metod± trzypunktowego zginania (wg PN-EN ISO 9693). Powłoki SiO2-TiO2 nanoszone były na tytanowe i kobaltowe podłoże metod± zol-żel. Otrzymane wyniki badań wykazały większ± przyczepno¶ć poł±czenia Ti/SiO2-TiO2/Triceram w stosunku do układu poł±czenia Ti/Triceram bez warstwy przej¶ciowej zol-żel. Zastosowanie powłoki przej¶ciowej zol-żel w przypadku stopu CoCrMoW nie podwyższa wytrzymało¶ci poł±czenia metal-porcelana, a otrzymane wyniki s± zbliżone do rezultatów uzyskiwanych z zastosowaniem tradycyjnych technik przygotowania i napalania dentystycznych koron. Potwierdza to celowo¶ć stosowania ceramicznej warstwy po¶redniej na podłożu tytanowym.

AppLicATTiON OF THe SiO2-TiO2 cOATiNGS iN DeNTAL prOSTHeTicS

Summary

The bond strength by three-point bending (according to PN-EN ISO 9693) of four combinations Ti /Triceram, Ti/SiO2-TiO2/Triceram, Remanium 2000/Vita Keramik and Remanium 2000/ SiO2-TiO2/Vita Keramik was evaluated. Coatings SiO2-TiO2 on base titanium and cobalt alloy were deposited using sol-gel method. The results showed that the bond strength of Ti/SiO2-TiO2/Triceram and Ti/SiO2/Triceram in control group was significantlyhigher than the Ti/Triceram without intermediate layers sol-gel. Application of SiO2-TiO2 intermediate sol-gel coating on CoCrMoW alloy doesn’t increase bond strength of metal-porcelain, and the results obtained are similar to the commercial techniques. The purposefulness of the application of the intermediate ceramic layer on base titanium was been confirmed.

Mariusz Walczak, Łukasz Różycki

ANALIZA STANU NAPRĘŻEŃ W TWARDYCH TKANKACH ZĘBÓW NA PRZYKŁADZIE DOLNEGO SIEKACZA Z WYKORZYSTANIEM METODY MES

Streszczenie

Do analizy stanu naprężeń i odkształceń w przypadku złożonych układów mechanicznych często stosowana jest metoda elementów skończonych (MES). Metoda ta jest powszechnie wykorzystywana w procesie projektowania w dziedzinie mechaniki i inżynierii, a także w medycynie i stomatologii. Celem tej pracy było opracowanie dla twardych tkanek zęba modelu numerycznego. Utworzono trójwymiarowy model dolnego siekacza przy wykorzystaniu oprogramowania do wspomagania projektowania – CATIA V5. Obliczenia wytrzymało¶ciowe wykonano w programie ABAQUS. Do wykonania całego modelu użyto elementów czworo¶ciennych C3D4.

ANALYSiS OF STATe STreSSeS iN HArD TiSSUeS OF TeeTH ON eXAMpLe OF LOWer iNciSOr BY USiNG FeM MeTHOD

Summary

The finiteelement method (FEM) is often used in complex mechanical systems in order to analyse stress and strain distribution. This method is commonly used in the process of designing in mechanics and engineering as well as in medicine and dentistry. The aim of this study is to create a finiteelement model of the hard tissues of tooth. Three-dimensional model of lower incisor was made by means of Computer Aided Design software – CATIA V5. The software ABAQUS was used as the calculator in the simulation. Tetrahedral elements C3D4 were used for the entire model.

Łukasz Wojciechowski

TRIBOLOGICZNY ASPEKT ANALIZY SKŁADOWYCH STANU ENERGETYCZNEGO WARSTWY WIERZCHNIEJ

Streszczenie

W artykule przedstawiono tribologiczny punkt widzenia na zmiany stanu energetycznego zachodz±ce w warstwie wierzchniej. Zmiany stanu energetycznego wywoływano mechanicznie stosuj±c obróbkę nagniataniem naporowym stali 42CrMo4 z różnymi siłami docisku narzędzi. Stan energetyczny badano w oparciu o wyznaczanie warto¶ci swobodnej energii powierzchniowej obliczanej metodami: dyspersyjno-polarn± i kwasowo-zasadow±. Dla obu metod stwierdzono wzrost swobodnej energii powierzchniowej w zależno¶ci od siły nagniatania. Otrzymane wyniki badań (wraz ze składowymi charakterystycznymi dla obliczeń swobodnej energii powierzchniowej) poddano dyskusji w kontek¶cie odporno¶ci na zacieranie adhezyjne i współpracy warstwy wierzchniej z substancj± smaruj±c±.

THe ANALYSiS OF SUrFAce LAYer eNerGY cONDiTiONS cOMpONeNTS iN THe TriBOLOGicAL ASpecT

Summary

The tribological point of view on energy conditions changes proceeded in the surface layer was presented in this article. Energy conditions changes in 42CrMo4 steel specimens were created by utilization of pressure burnishing treatment with different forces of tool pressure. Energy conditions were investigated in base of free surface energy determination by two methods: polar-dispersive and acid-base. Occurred research results (including free surface energy components) were submitted for discussion in the context of adhesive scuffingresistance and cooperation of surface layer with lubricating mediums.

Mariusz Matejski, Tadeusz Graczyk

TECHNOLOGIA BADAŃ PODWODNYCH W BAŁTYKU Z ZASTOSOWANIEM ZDALNIE STEROWANYCH POJAZDÓW GŁĘBINOWYCH

Streszczenie

W artykule omówiono technologię badań podwodnych z zastosowaniem bezzałogowych zdalnie sterowanych pojazdów głębinowych. Zaprezentowano do¶wiadczenia zespołu badawczego projektuj±cego i eksploatuj±cego pojazdy na Wydziale Techniki Morskiej i Transportu Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie. Przedstawiono rezultaty badań poligonowych przeprowadzonych w Bałtyku oraz w warunkach laboratoryjnych.

TECHNOLOGY OF UNDERWATER RESEARCH IN THE BALTIC SEAAPPLYING REMOTELY OPERATED VEHICLES

Summary

Technology of underwater research applying remotely operated vehicles is discussed in anarticle. There are presented experiences of research team in vehicle design and exploitation at the Faculty of Maritime Technology and Transportation, West Pomeranian University of Technology, Szczecin. Results of in-the-field research in the Baltic Sea and laboratory tests are presented, as well.

Jacek Mucha, Waldemar Witkowski

ANALIZA WYTRZYMAŁO¦CI NA ¦CINANIE OKR·GŁYCH POŁ·CZEŃ PRZETŁOCZENIOWYCH Z CIENKIEJ BLACHY DC04

Streszczenie

W artykule przedstawiono zagadnienie wytrzymało¶ci okrłgłych poł±czeń przetłoczeniowych wykonanych dla cienkiej blachy stalowej z materiału 1.0338 (DC04). Dla blach poniżej 1 mm niezwykle istotne jest zachowanie wysokiej sztywno¶ci narzędzi oraz czysto¶ci powierzchni ł±czonych elementów. Podczas badań eksperymentalnych analizowano wytrzymało¶ć na ¶cinanie oraz zachowanie się przetłoczenia podczas testu rozdzielenia. Na podstawie otrzymanych wyników stwierdzono pewn± niejednorodno¶ć w warto¶ciach maksymalnej siły niszcz±cej zł±cze.

THE SHEARING STRENGTH ANALYSIS OF ROUND CLINCHING JOINTS MADEOF THIN DC04 SHEET

Summary

This paper presents the strength issue for round clinching joints made of 1.0338 (DC04) thin steel sheet. For sheets of thickness below 1 mm it is important to maintain high toolrigidity and cleanliness of joined element surfaces. Their shearing strength and redrawingjoint behavior during separation test was analyzed during experimental researches. Basedon achieved results, some heterogeneity in maximum joint breaking force was observed.

Jerzy Montusiewicz, Krzysztof Dziedzic

NAUCZANIE TRÓJWYMIAROWEJ ANIMACJI NA KIERUNKU ETI

Summary

W pracy przedstawiono zagadnienia dotycz±ce nauczania animacji trójwymiarowej w programie Blender na kierunku Edukacja Techniczno-Informatyczna. Opisano różnice występuj±ce pomiędzy procesem animacji a symulacji, a następnie zaprezentowano klasyfikację technik animacyjnych dostępnych we współczesnych programach komputerowych do trójwymiarowego modelowania i wprawiania obiektów w ruch.
W końcowej czę¶ci pracy zamieszczono przykłady animacji obiektów: deformacja kształtu obiektu poprzez zastosowanie krzywych IPO oraz wprawianie w ruch obiektu z wykorzystaniem szkieletu.

TEACHING 3D ANIMATION WITHIN THE ETI FIELD OF STUDY

Streszczenie

The study shows issues concerning the teaching of 3D animation using the Blender program to students of the education in technology and informatics. Differences between theprocesses of animation and simulation are described, followed by a classification of animation techniques available in contemporary computer programs for 3D modelling andanimating objects. The final part of the study gives examples of animation: deformation ofthe shape of an object with IPO curves and animating an object by using riggings.

Zygmunt Lenik

ZASTOSOWANIE MULTIMEDIALNYCH ¦RODKÓW DYDAKTYCZNYCH W PROCESIE NAUCZANIA

Streszczenie

W artykule omówiono problematykę stosowania multimedialnych ¶rodków dydaktycznych w procesie nauczania. Zwrócono uwagę zarówno na pozytywne aspekty takich działań, jak i na możliwe negatywne wpływy.

APPLICATIONS OF MULTIMEDIA TEACHING AIDS IN THE PROCESSOF LEARNING

Summary

The article discusses issues in the teaching of multimedia teaching aids. Attention waspaid not only on the positive aspects of such activities, but also on the possible negative influences.

Małgorzata Mrozik

MODEL OF VEHICLE SPEED DETERMINATION BASED ON CAR BODY STRAIN

Streszczenie

The article presents the model of the motor car speed determination based onfailures of the car body structure. Based on statistical analysis of studied road accidentsthe model of functional relation, taken from the ruched factographic database, was determined. The model allows for quick determination of speed based on the strain of the carbody structure at the moment of a road accident.

MODEL OKRE¦LANIA PRĘDKO¦CI POJAZDU NA PODSTAWIE ODKSZTAŁCEŃ NADWOZIA

Summary

W artykule przedstawiono sposób okre¶lania prędko¶ci pojazdu na podstawie odkształceń jego struktury nadwozia. Na podstawie analizy statystycznej zaistniałych wypadków drogowych okre¶lono zależno¶ci funkcjonalne w postaci modelu wynikaj±ce z zebranego materiału faktograficznego. Zastosowanie modelu pozwala na szybkie okre¶lenie prędko¶ci pojazdu osobowego na podstawie odkształceń struktury nadwozia pojazdu w chwili zaistnienia wypadku drogowego.