Numer 12/2012 Streszczenia

Grzegorz Bartnik, Grzegorz Kalbarczyk, Andrzej Marciniak

SYSTEM OCENY RYZYKA W PROCESIE PRODUKCJI WYROBU MEDYCZNEGO

Ogólne regulacje zawarte w normie PN-EN ISO 14971 dostarczaj± wytwórcom wyrobów medycznych podstaw do konkretyzacji normy w postaci systemu oceny ryzyka dla konkretnego procesu i wyrobu. System ten jest zazwyczaj reprezentowany w postaci dokumentacji papierowej. Celem pracy było przekształcenie systemu oceny ryzyka do postaci modelu komputerowego. Opracowano metodykę budowy takiego modelu w technologii sieci bayesowskich. Technologia ta umożliwia funkcjonowanie modelu w trybie adaptacyjnej bazy wiedzy – tworzenie i uaktualnianie jej zawarto¶ci odbywa się poprzez interaktywny dialog z użytkownikiem a użytkowanie sprowadza się do zadawania pytań na których odpowiedzi generowane s± za pomoc± typowych dla sieci bayesowskich algorytmów inferencyjnych.

SYSTEM OF RISK ASSESSMENT IN THE PRODUCTION PROCESS OF MEDICAL PRODUCT

The general regulations contained in the standard PN-EN ISO 14971 provide to medical product manufacturers a basis for precise specificationin the form of risk assessment system for a particular process and product. This system is usually represented in the form of paper documentation. The aim of this study was to transform the system of risk assessment into a computer model. The method of that transformation involves translation the paper based system specificationto the form of bayesian network. This technology enables the model to function as adaptive knowledge base, where creation and adaptation of its content is going through an interactive dialogue with the user and its operation is reduced to asking questions to which answers are generated using standard for bayesian networks inference algorithms.

Grzegorz Bartnik, Andrzej Marciniak

MODELOWANIE ŁAŃCUCHÓW PRZYCZYNOWO-SKUTKOWYCH W PROCESACH PROPAGACJI ZAGROŻEŃ I OPARTE O MODEL ZARZˇDZANIE BEZPIECZEŃSTWEM PRODUKTÓW MEDYCZNYCH

W pracy, na przykładzie kompozytu stomatologicznego przedstawiono problem  oceny procesu i wyrobu medycznego z punktu widzenia finalnego niepoż±danego  zdarzenia okre¶lanego jako incydent medyczny oraz.zaproponowano opart± o model  metodę analizy takich zdarzeń. Rozpoznano cztery niepomijalnie prawdopodobne  typy incydentów medycznych zwi±zanych ze stosowaniem kompozytu stomatologicz- nego. S± to: alergie, skaleczenia, zadławienia, zakrztuszenia oraz uszkodzenia  tkanki miękkiej. Zidentyfikowan ci±gi zdarzeń prowadz±cych do ich powstania.  Wyniki tej identyfikacj zobrazowano za pomoc± drzewa zdarzeń, które następnie  przekształcono w sieć bayesowsk±. Taka reprezentacja wiedzy umożliwia, poprzez  zastosowanie algorytmów uczenia maszynowego i automatycznego wnioskowania,  uzyskiwanie praktycznie użytecznych odpowiedzi na szereg pytań dotycz±cych  poziomu ryzyka i jego dystrybucji po stronie producenta i użytkownika wyrobu  medycznego.

MODELING OF CAUSE AND EFFECTS CHAINS IN RISK PROPAGATION AND THE MODEL BASED SAFETY MANAGEMENT OF MEDICAL PRODUCTS

On an example of a dental composite there was shown the problem of medical device evaluation from the viewpoint of finaladverse event known as medical incident. We proposed the model based method of description and analysis of such events. There are four likely types of medical incidents concerned with the application of dental composite: allergies, scars, throttlings, chokings, and soft tissue damage. Cause–consequence chains of events resulted with medical incidents were modeled using event tree method. resulted event tree was then converted into bayesian network. Such representation of knowledge allows for application of machine learning algorithms and automatic inference, getting practically useful answers to several questions about the level of risk and its distribution on the side of the product manufacturer and its user.

Grzegorz Chru¶cielski

WPŁYW ANIZOTROPII PO WALCOWANIU NA ODPORNO¦Ć NA PĘKANIE MATERIAŁU AW 7075-T651

W pracy przedstawiono wyniki badań własno¶ci mechanicznych i odporno¶ci na  pękanie w płaskim stanie odkształcenia w kierunku zgodnym i poprzecznym do  kierunku walcowania dla stopu aluminium AW 7075 T651. Stwierdzono, że odporno¶ć  na pękanie przy płaszczyĽnie pęknięcia X/Y (prostopadłej do kierunku walcowania) jest wyższa o około 20% niż przy płaszczyĽnie pęknięcia Y/X (zgodnej z kierunkiem  walcowania). Przedstawiono wyniki badań elektronomikroskopowych powierzchni  pękania w obu przypadkach. Na podstawie fraktografi wykazano, że pękanie  w kierunku X/Y, przebiegaj±ce w poprzek granic, propaguje przy udziale licznych  uskoków i jest mniej stabilne, co przyczynia się do większej odporno¶ci na pękanie.  Potwierdzono również mechanizm pękania poprzez ł±czenie się mikropor, powstałych  w strukturze materiału w miejscach wydzieleń faz międzymetalicznych.

EFFECT OF ROLLING ANISOTROPY ON FRACTURE TOUGHNESS OF AW 7075-T651 ALLOY

The work presents results of researches of mechanical properties and fracture toughness along and across rolling direction for aluminium alloy AW 7075 T651. It is confirmedthat in case of fracture on direction X-Y (perpendiculary to rolling direction) fracture toughness is 20% higher than in case of fracture on direction Y-X (situated along rolling direction). The results of seM and teM resarches of fracture surface are also presented. Based on fractography it is showed that fracture in X-Y direction that runs across grain boundaries has many leaps and is unstable what causes increasing of fracture toughness of material. Mechanism of microvoids coalescence close to particles of the second phases was also observed.

Kazimierz Drozd, Leszek Gardyński, Krzysztof Olejnik

ZDARZENIA NIEPOŻˇDANE W TRANSPORCIE SAMOCHODOWYM W ASPEKCIE OGRANICZEŃ SKRAJNI PIONOWEJ

W artykule omówiono problematykę uszkodzeń eksploatacyjnych wysokich pojazdów  w transporcie samochodowym. Wynikaj± one z niedostatków infrastruktury, która  w zbyt małym stopniu wspomaga kieruj±cych wysokimi pojazdami. Występuj±ce  w niektórych miejscach ograniczenia skrajni drogi (szczególnie od góry) nie s±  wcze¶niej poprzedzone odpowiednimi sprawdzianami. Prawidłowo zbudowane  i odpowiednio wcze¶nie ustawione, powinny ostrzegać kieruj±cych o możliwo¶ci  uszkodzenia pojazdu lub budowli nad drog±. W pracy omówiono potrzebę popra- wienia i zmiany przepisów. Obecnie obowi±zuj±ce wprowadzaj± zamęt interpretacyjny  przy informowaniu o ograniczonej skrajni. Możliwo¶ć zmiany wysoko¶ci przeszkody  w czasie, dodatkowo sprzyja powstawaniu kolizji i tym samym strat materialnych.  W pracy poddano analizie przypadek kolizji samochodu ciężarowego z automatyczn±  bram± zwijan±. Przeprowadzono weryfikacj niewykluczaj±cych się hipotez na ile  przyczyn± kolizji mogła być potencjalna awaria automatyki bramy, na ile za¶  specyficzn kształt pojazdu oraz ewentualne nieprawidłowe zachowanie kierowcy.  Rozwi±zania zaproponowane w pracy przyczyni± się do zmniejszenia zagrożeń  kolizjami wysokich pojazdów z obiektami na drogach.

UNDESIRABLE INCIDENTS IN AUTOMOTIVE TRANSPORTATION AS THE ASPECT OF THE VERTICAL GAUGE LIMITATIONS

Issues of high vehicles’ damages during operation are discussed in the article. They are caused by deficiecies of the infrastructure which is too little high-assisted for drivers of high vehicles. The gauge constraints (especially from the top) on the road occurring in some places are not already preceded by the appropriate tests. The tests, properly constructed and arranged in advance, should warn drivers against the possibility of damage to the vehicle or buildings over the road. The necessity to improvement and changing laws is also discussed in the paper. In the study, there were analyzed truck accident collisions with automatic roll-up gate. There was conducted verificationof nonexclusive hypotheses as far as the cause of a collision could be a potential failure of gate, as far as the specificshape of the vehicle, and any incorrect behavior of the driver. The solutions proposed in the paper should help to reduce the risks of high vehicle collisions with objects on the road.

Piotr Ignaciuk, Leszek Gil, Henryk Komsta

PORÓWNANIE OSIˇGÓW SILNIKA O ZAPŁONIE SAMOCZYNNYM ZASILANEGO OLEJEM NAPĘDOWYM I BIOPALIWAMI OPARTYMI NA ESTRACH OLEJU RZEPAKOWEGO I ESTRACH OLEJU LNIANKI

W artykule przedstawiono wyniki badań stanowiskowych parametrów silnika o zapłonie  samoczynnym zasilanego klasycznym olejem napędowym oraz estrami metylowymi  oleju rzepakowego i oleju lnianki siewnej. Dokonano porównawczej oceny przydatno¶ci  badanych biopaliw do zastosowań eksploatacyjnych.

COMPARISON OF DIESEL ENGINE PERFORMANCE FUELED WITH DIESEL FUEL AND BIOFUELS BASED ON RAPE-SEED OIL ESTERS AND CAMELINE-SEED OIL ESTERS

The paper presents results of test stand measurements of diesel engine parameters fueled with classical diesel fuel and methyl esters of rape-seed and cameline-seed oils. An evaluation of usability of investigated fuels for the operational purposes was made.

Jakub Lisiecki, Paweł Rosa, Szymon Lisiecki

STANOWISKOWE BADANIE ZESPOŁU PRZENIESIENIA NAPĘDU NA PRZYKŁADZIE WIELOSTOPNIOWEJ PRZEKŁADNI ZĘBATEJ

Celem artykułu było opisanie stanowiskowego badania trwało¶ci wielostopniowej przekładni zębatej. W opracowaniu przedstawiono budowę wraz z opisem tego rodzaju stanowiska, omówiono program badania w oparciu o który przeprowadzany był test. Głównymi parametrami programu były prędko¶ć obrotowa na poszczególnych biegach, odpowiadaj±cy jej przy tym moment obrotowy, warto¶ć przełożenia, czas trwania stopnia. Tego rodzaju badanie niesie za sob± szereg zalet, między innymi możliwo¶ć ustalenia i oceny przyczyn wyst±pienia uszkodzeń, bez potrzeby wykonywania długotrwałych i kosztownych badań drogowych lub poligonowych. Badanie to wykonane zostało w Przemysłowym Instytucie Motoryzacji (PIMOT).

TESTING OF A TRANSMISSION UNIT ON A TEST BENCH

The aim of the paper was to describe the durability of multi-gear transmission. The paper presents the construction of the test bench, description of the test program, and it’s main parameters. Article presents method and the result of a transmission test. The test was conducted in automotive industry institute (PIMOT).

Piotr Ignaciuk, Leszek Gil, Mariusz Walczak

IDENTYFIKACJA MECHANIZMU POWSTAWANIA USZKODZEŃ APARATURY WTRYSKOWEJ SILNIKÓW O ZAPŁONIE SAMOCZYNNYM

W pracy zaprezentowano rezultaty badań sekcji tłocz±cych pomp wtryskowych.  Do badań zużycia i morfologii powierzchni sekcji tłocz±cych wykorzystano metodę  mikroskopii skaningowej, analizę EDX i profilomet stykowy. Celem badań było  okre¶lenie wpływu biopaliw i oleju napędowego na zużycie sekcji tłocz±cych.  Przedstawiono wyniki badań zużycia sekcji tłocz±cych pompy wtryskowej firmy  MOTORPAL wykorzystywanej w silniku 4CT90.

IDENTIFICATION OF THE MECHANISM OF FAILURES FORMATION OF INJECTION SYSTEM COMPRESSION-IGNITION ENGINE

The results of a study of the pumping sections of injection pumps are presented. The wear and surface morphology of pumping sections were studied by using scanning electron microscopy with electron diffraction spectroscopy and profilemeasurement gauge. The aim of the study was to evaluate the influenceof biofuel and diesel fuel on wear of pumping sections. Verificationwas done using injection pump Motorpal used in a 4CT90 diesel engine.

Kazimierz Kowalski

NIEUSZKADZALNO¦Ć, GOTOWO¦Ć I OBSŁUGIWALNO¦Ć SYSTEMÓW UZBROJENIA

W artykule podjęto próbę zdefiniowaniapojęcia system uzbrojenia. Przedstawiono wymagania dotycz±ce nieuszkadzalno¶ci, gotowo¶ci i obsługiwalno¶ci systemów uzbrojenia w ¶wietle standardów NATO. Zaprezentowano cykl życia systemów uzbrojenia definiowanyw procesie ich nabywania. Zdefiniowano zasadnicze pojęcia zwi±zane z niezawodno¶ci± systemów uzbrojenia. Opisano i przedstawiono pętlę zarz±dzania niezawodno¶ci±, gotowo¶ci± i obsługiwalno¶ci± w cyklu życia systemu uzbrojenia. Opisano osi±ganie niezawodno¶ci, gotowo¶ci i obsługiwalno¶ci w kontek¶cie szerokorozumianych potrzeb użytkowników systemów uzbrojenia. Podano również zasady doboru i charakterystykę wskaĽników opisuj±cych niezawodno¶ć, gotowo¶ć i obsługiwalno¶ć. W podsumowaniu zawarto opinię o konieczno¶ci potraktowania niezawodno¶ci, gotowo¶ci i obsługiwalno¶ci jako integralnej czę¶ci inżynierii systemów uzbrojenia i stałym eliminowaniu uszkodzeń i rodzajów uszkodzeń poprzez ich identyfikację,klasyfikację, analizę lub łagodzenie ich skutków. Działania te powinny rozpoczynać się w fazie pozyskiwania presystemów i być kontynuowane poprzez następne fazy cyklu życia systemów uzbrojenia.

RELIABILITY, AVAILABILITY AND MAINTAINABILITY OF WEAPON SYSTEMS

The paper attempts to definethe concept of weapon system. The requirements for reliability, availability and maintainability of weapon systems in the nato standards were presented. Also, the life cycle of weapon systems in the process of acquisition was introduced. The fundamental concepts associated with the dependability of weapon systems were defined. Reliability, availability and maintainability management loop of weapon systems in life cycle was described. The achievement of reliability, availability and maintainability in the context of the broad needs of weapon systems sers were presented as well. It were given rules for the selection of indicators describing the characteristics of reliability, availability and maintainability. The summary includes an opinion on the need for treatment of reliability, availability and maintainability as an integral part of weapon systems engineering and permanent elimination of failures and types of failures through their identification,classification, analysis or mitigate their effects. These activities should begin during the acquisition proces of pre-systems and continue through all next phases of the life cycle of weapon systems.

©tefan Liąčák, Krzysztof Olejnik, Grzegorz WoĽniak

ZNACZENIE I ROLA TYLNEJ BELKI PRZECIWNAJAZDOWEJ POJAZDÓW W TRANSPORCIE DROGOWYM

Przedstawiono analizę sytuacji oraz propozycje działań, których efektem będzie zmniejszenie możliwo¶ci powstawania kolizji i wypadków w rozwijaj±cym się transporcie drogowym. Omówiono potrzebę doprowadzenie do zmiany przepisów tak, aby zapewnić zrównanie wprowadzenia odpowiednich przepisów w zakresie tylnych belek przeciw najazdowych. Przeanalizowane i omówione w artykule propozycje s± działaniami ukierunkowanymi na zmniejszenie liczby kolizji i wypadków w rozwijaj±cym się transporcie drogowym. Bez radykalnych decyzji nie jest możliwe ograniczenie wypadków (szczególnie ¶miertelnych), powstaj±cych w transporcie drogowym. Artykuł przedstawia analizę i ocenę zmian przepisów dotycz±cych tylnej belki przeciwnajazdowej. Analiza dotyczy dokumentów opublikowanych przez Unię Europejsk± i Porozumienie Genewskie. Postanowienia końcowe zawarte w przepisach opublikowanych przez obydwie instytucje poddane zostały ocenie pod względem merytorycznym oraz możliwo¶ci zastosowania ich podczas konstruowania tylnych belek przeciwnajazdowych.

IMPORTANCE AND ROLE OF THE REAR UNDERRUN VEHICLE BAR IN THE ROAD TRANSPORT

The analysis has been presented of the situation as well as the actions proposed, aimed to lower the chance of the collision and accidents occurrence in the developing road transport. The need to alter the regulations, to ensure unificationof the introduction of the regulations on the rear underrun vehicle bar, is discussed. the points analysed and discussed in the article represent actions directed at lowering the number of collisions and accidents in the developing road transport. Without radical decisions it is impossible to reduce the number of accidents (especially fatal ones), occurring in the road transport. The article presents analysis and evaluation of the regulations on the on the rear underrun vehicle bar. The analysis concerns the documents published by the european union and geneva agreement. The finalprovisions included in the regulations published by both of these institutions have been subject to the substance assessment and the possibility of applying them during the design of the rear underrun vehicle bars.

Gabriel Nowacki

INTEROPERACYJNO¦Ć KRAJOWEGO SYSTEMU AUTOMATYCZNEGO POBORU OPŁAT – KSAPO

W artykule przedstawiono wybrane problemy dotycz±ce implementacji europejskiej usługi opłaty elektronicznej EETS w Polsce. Instytut Transportu Samochodowego (IST) prowadził testy projektu pilotażowego – struktura funkcjonalna Krajowego Systemu Automatycznego Poboru Opłat (KSAPO). W skład systemu wchodz± następuj±ce elementy: urz±dzenia pokładowe OBU, dwie bramki kontrolne, laboratoryjny model krajowej centrali automatycznego poboru opłat KCAPO. OBU automatycznie nalicza opłatę (myto), bior±c pod uwagę kategorię pojazdu (dmc, liczbę osi), klasę emisji spalin oraz przejechany odcinek drogi. OBU jest wyposażone w moduł GPS, GSM oraz DSRC, co zapewnia mu interoperacyjno¶ć z innymi systemami EETS w państwach członkowskich UE. System spełnia wymagania dyrektywy 2004/52/EC oraz decyzji KE. System KSAPO rozpoznał wszystkie cztery testowane urz±dzenia Tripon EU typu GPS/GSM, ponadto francuskie urz±dzenie OBU – Passango typu DSRC (5,8 GHz) oraz niemieckie Toll Collect (GPS/GSM/IR). ¦wiadczy to o tym, że system KSAPO jest interoperacyjny, może współpracować zarówno z systemami typu DSRC, jak i GPS/GSM, które aktualnie stosowane s± w UE. Skuteczno¶ć automatycznego wykrywania tablic rejestracyjnych wyniosła 99,9 %. WskaĽnik PDOP wyniósł 91% warto¶ci idealnych (poniżej 1) oraz 8 % znakomitych (poniżej 3). Podczas lokalizacji w systemie GPS dostępnych było od 5 do 11 satelitów, co stanowiło 99% wszystkich pomiarów.

INTEROPERABILITY OF NATIONAL AUTOMATIC TOLL COLLECTION SYSTEM – NATCS

The paper presents selected issues concerning the implementation of European Electronic Tolling Service EETS in Poland. The Motor Transport Institute conducted tests of the pilot project – the functional structure of the National Automatic Toll Collection System (NATCS). The system includes the following elements: two on-board intelligent devices OBU, two control gates, laboratory model of National Automatic Toll Collection Centre (NATCC). OBU automatically charges a fee (toll), taking into account the category of vehicle (admissible mass, the number of axes), the category of emissions, and distance of road travelled. OBU is equipped with GPS, GSM and DSRC modules, which ensures its interoperability with other EETS systems in EU Member States. The system meets the requirements of Directive 2004/52/EC and the EC Decision. System has recognized not only four OBU Tripon – EU but also obu from Toll Collect (Germany) and Passango from France which approved interoperability among EU. The system is reliable, its effectiveness of Automatic Number Plate Recognition (ANPR) was 99,9%. Tests results showed that in the case of 99% of measurements at least 5 satellites were used for the purpose of location. The test showed that 91% of the PDCP measurements were lower than 1, and 8% had value from 1 to 3.

Józef Stokłosa, Grzegorz Koszałka, Leszek Gil

ANALIZA SIŁ W ELEMENTACH MOCUJˇCYCH ŁADUNKI NA POJAZDACH SAMOCHODOWYCH

Zabezpieczenie ładunku w czasie transportu sprowadza się do zrównoważenia sił bezwładno¶ci działaj±cych na ładunek w czasie przemieszczania się pojazdu, powstaj±cych w czasie przyspieszania, hamowania, pokonywania zakrętów, wykonywania manewrów wyprzedzania itp. Siły tarcia występuj±ce pomiędzy powierzchni± podłogi czę¶ci ładunkowej pojazdu i ładunkiem s± niewystarczaj±ce do tego, aby ładunek nie uległ przesunięciu. Ruchy pionowe podczas jazdy spowodowane przez wyboje i drgania pochodz±ce od nawierzchni drogi zmniejszaj± siłę oporu wynikaj±c± z tarcia. Do mocowania ładunków na pojazdach stosuje się elastyczne elementy, takie jak: ta¶my, liny, łańcuchy wyposażone w urz±dzenia mechaniczne (zapadki, klamry, napinacze) wywołuj±ce i utrzymuj±ce siłę rozci±gaj±c± w zestawach do utwierdzania ładunków. Kierowca odpowiedzialny za zabezpieczenie ładunku w czasie transportu powinien dobrać odpowiedni± liczbę odci±gów mocuj±cych przyjmuj±c za podstawę decyzji ciężar i gabaryty ładunku, sposób mocowania, rodzaj i parametry wytrzymało¶ciowe elementów mocuj±cych. Norma PN-EN 12195-1 podaje wzory do wyznaczenia liczby elementów mocuj±cych, z których powinny korzystać osoby odpowiedzialne za mocowanie ładunków. Punkty mocowania na konstrukcji no¶nej pojazdu zgodnie z norm± EN 12640 dla pojazdów o DMC powyżej 12 ton powinny wytrzymać siłę rozci±gaj±ca 2000 daN (norma EN12640 zaleca jednak 4000 daN). W artykule poddano analizie wytrzymało¶ciowej elementy mocuj±ce ładunki, w różnych skrajnych sytuacjach występuj±cych w procesie przewozowym, aby stwierdzić, czy dobór liczby i rodzajów elementów mocuj±cych na podstawie norm oraz wytycznych zabezpiecza w sposób pewny przewożony ładunek.

ANALYSIS OF FORCES IN ELEMENTS USED FOR FASTENING LOADS ON ROAD VEHICLES

Forces acting on lashing equipment in different trafficsituations were analyzed. the aim of the analysis was to findif matching the type and number of fastening devices on the bases of existing standards and guidelines fully guarantee the safety of carried loads. Results of simulations showed that lashings for restraining cargo on a vehicle selected on the basis of instructions given in transport handbooks secure the cargo in the case of accelerations up to 1 g. However in extreme situations, when inertia force is bigger and comes from accelerations acting in various directions, forces acting on some lashings are higher then permissible. That can make a danger to safety in road transport.

Marcin Rychter

AWARYJNO¦Ć SYSTEMU CYFROWYCH TACHOGRAFÓW W ASPEKCIE PROWADZENIA CYFROWYCH TACHOGRAFÓW DRUGIEJ GENERACJI

Artykuł przedstawia główne prawne zasady systemu tachografów cyfrowych, który mu-sz± być spełnione przez producentów tachografów cyfrowych w aspekcie homologacji typu oraz możliwo¶ci przyszłych wymogów w stosunku do tachografów cyfrowych. Wymagania te zawieraj± wymogi stawiane tachografom cyfrowym w aspekcie użytkowania przez kierowców jak i dopuszczania ich podczas okresowych kontroli, zarówno w Polsce jak i Unii Europejskiej w oparciu o rozporz±dzenie Komisji (WE) nr 1360 z 13 czerwca 2002 roku. Artykuł przedstawia również poziom implementacji poszczególnych elementów systemu tachografów cyfrowych w europie w ¶wietle wprowadzenia tachografu cyfrowego drugiej generacji.

FAILURE FREQUENCY OF ELEMENTS OF THE SYSTEM OF DIGITAL TACHOGRAPHS IN THE ASPECT OF LEADING DIGITAL TACHOGRAPHS OF THE SECOND GENERATION

The paper presents main legal rules introducing the digital tachograh system main requirments which must be fulfilledby producers of digital tachographs in order to get the type approval, possibility of future requirements of digital tachograph, main functions of digital tachograph, characteristics of participant of digital tachograpfs system and their tools of the identification,acting and setting of authorize workshops in Poland and Europe Union, accessible methods of check and calibration of digital tachographs and their description, based on Commission Regulation (EC) No 1360/2002 of 13 June 2002, replacing the Annex 1B and Polish law. These paper also presents current level of implementation of digital tachograph system in Europe in light of introduction of digital tachograph second generation.

Gabriel Borowski

PORÓWNANIE DWÓCH SPOSOBÓW OKRE¦LENIA WYTRZYMAŁO¦CI BRYKIETÓW Z MATERIAŁÓW DROBNOZIARNISTYCH

W publikacji opisano dwa sposoby okre¶lenia wytrzymało¶ci na ¶ciskanie brykietów z materiałów drobnoziarnistych. Porównanie tych sposobów przeprowadzono w oparciu o badania ¶ciskania przykładowych brykietów wykonanych z odpadowych popiołów paleniskowych. W oparciu o wyniki badań okre¶lono przydatno¶ć stosowania obu metod do oceny wytrzymało¶ci brykietów.

COMPARISON OF TWO METHODS OF DETERMINING THE STRENGTH OF BRIQUETTES FROM FINE GRAIN MATERIALS

The publication describes to determine the compressive strength of finegrained compacts by using of two methods. Comparison of these methods were based on the study of the compression of sample briquettes made of waste ash. The usefulness of applying both approaches to the evaluation of the strength of briquettes were indicated as the results of research studies.

Tadeusz Opasiak

BADANIA PODSTAWOWYCH PARAMETRÓW SPRZĘGIEŁ PODATNYCH

W artykule przedstawiono wyniki badań podstawowych parametrów charakteryzuj±cych sprzęgła podatne. Badania ograniczyły się do wyznaczenia charakterystyk statycznych i dynamicznych. Na podstawie tych charakterystyk odczytano współczynniki sztywno¶ci i tłumienia. Badania przeprowadzono na sprzęgłach podatnie skrętnych z ł±cznikiem oponowym i ł±cznika w kształcie pier¶cienia elastycznego.

THE STUDY OF THE BASIC PARAMETERS OF FLEXIBLE COUPLINGS

This article presents a results of study of the basic parameters characterizing the flexible couplings. The study was limited to determine the static and dynamic characteristics. Based on these characteristics read out the coefficientsof stiffness and damping. Tests were conducted on flexible coupling, with a tire rubber coupling and witch a ring rubber coupling.

Dominika Guzek, Dominika Gł±bska, Agnieszka Wierzbicka

ZASTOSOWANIE KOMPUTEROWEJ ANALIZY OBRAZU DO PROGNOZOWANIA BARWY MIĘSA WOŁOWEGO PO OBRÓBCE CIEPLNEJ

Celem pracy była ocena możliwo¶ci przewidywania barwy mięsa wołowego po obróbce cieplnej w oparciu o komputerow± analizę obrazu mięsa surowego. Jako model wykorzystano łopatkę wołow±, któr± poddano obróbce cieplnej w piecu konwekcyjno-parowym. Dokonano pomiaru składowych barwy w systemie RGB, przy wykorzystaniu systemu komputerowej analizy obrazu. Stwierdzono, że składowe barwy R, G oraz B łopatki wołowej nie koreluj± z barw± mięsa po obróbce cieplnej, ale koreluj± z barw± jego zbr±zowionej powierzchni. Możliwe jest zatem przewidywanie barwy zbr±-zowionej powierzchni mięsa łopatki wołowej po obróbce cieplnej w piecu konwekcyjno-parowym.

APPLICATION OF COMPUTER IMAGE ANALYSIS FOR BEEF BLADE COLOUR AFTER THERMAL TREATMENT PREDICTION

The aim of the presented research was to assess the possibilities of colour of beef after thermal treatment prediction, on the basis of computer image analysis of beef before thermal treatment. The applied model was beef blade and thermal treatment was conducted in steam-convection oven. The measure-ment of RGB compon ents of colour was conducted, using the computer image analysis system. It was observed, that R, G and B components of colour of beef blade were not correlated with components of colour of meat after thermal treatment, but were correlated with components of colour of browned surface of meat. It was concluded, that prediction of colour of browned surface of meat after thermal treatment conducted in steam-convection oven is possible.

Tomasz Leszczuk, Krzysztof Miastkowski

METODY OKRE¦LANIA PARAMETRÓW GEOMETRYCZNYCH SYPKICH NAWOZÓW ROLNICZYCH I OGRODNICZYCH

W pracy przedstawiono wyniki badań dotycz±cych pomiaru wielko¶ci ¶rednicy cz±stek nawozów rolniczych i ogrodniczych obecnych na polskim rynku handlowym. W badaniach posłużono się programem komputerowym: AnalySis FIVE i zestawem sit wykorzystywanych w granulometrii sitowej. Oprogramowanie to jest najnowsz± wersj± systemu komputerowego umożliwiaj±cego analizę obrazów, mog±cego współpracować z różnymi urz±dzeniami zewnętrznymi (kamer±, skanerem itd.). Przedstawiono wnioski charakteryzuj±ce obie metody pomiaru.

METHOD FOR DETERMINING GEOMETRIC PARAMETERS OF LOOSE FERTILIZERS AGRICULTURAL AND HORTICULTURAL

The results of studies measuring the diameter of the agricultural and horticultural fertilizer present in the Polish markets for trade. The study used a computer program: Analysis Five and a set of sieves used in grain size sieve. This software is the latest version of the computer system enabling the analysis of images, which can cooperate with various external devices (cameras, scanners, etc.). Presents conclusions characterizing the two methods of measurement.

Alina Gil, Tomasz Karoń

ANALIZA ¦RODKÓW I METOD OCHRONY SYSTEMÓW OPERACYJNYCH

W pracy przeanalizowane zostały ¶rodki i metody ochrony systemów operacyjnych. Sama ochrona systemu operacyjnego jest tylko elementem szerszego zagadnienia, jakim jest ochrona informacji. Na wstępie opisane zostały zagrożenia, na jakie jest narażony system operacyjny wskazuj±c tym samym na zakres ochrony, jak± powinien być on objęty. Następnie dokonano analizy metod ochrony wskazuj±c na rodzaj zagrożenia, któremu zapobiegaj±. Ochrona systemu operacyjnego jest realizowana przy użyciu mechanizmów samego systemu jak i przy użyciu programów zewnętrznych. W pracy główn± uwagę koncentruje się na mechanizmach ochrony systemu operacyjnego natomiast specjalistyczne programy omówione zostały w mniejszym zakresie.

ANALYSIS OF MEANS AND METHODS OF PROTECTION THE OPERATING SYSTEMS

The means and methods of protection the safety of operating systems were analyzed in this study. Protection of the operating system is only part of a wider problem – protection of the information. At the beginning, the risks to which the operating system is exposed were described indicating that it should be covered the extent of protection. Then, the analysis of methods of protection was done, pointing to the hazard, which prevents. Protecting the operating system is implemented using their own mechanisms as well as using external programs. In this paper the main attention is focused on operating system security mechanisms and specialized programs were discussed in lesser extent.

Paweł WlaĽ

WYKORZYSTANIE TECHNOLOGII VNC DO URUCHAMIANIA PROGRAMÓW W PRZEGLˇDARCE INTERNETOWEJ

Współczesna technologia komputerowa oferuje różnorodno¶ć systemów operacyjnych, ¶rodowisk programowania, bibliotek runtime itp. Nie zawsze jest możliwe (lub poż±dane) instalowanie programu na komputerze klienckim. St±d koncepcja uruchomienia takiej aplikacji w oknie przegl±darki WWW. Poza tworzeniem wersji demo (a w niektórych wypadkach nawet w pełni funkcjonalnej aplikacji) gotowej do użycia bez konieczno¶ci instalacji, zastosowaniem jest rozszerzenie gamy oprogramowania, które serwer może wykorzystywać na swoich stronach WWW do praktycznie każdego programu daj±cego się uruchomić na platformie serwera. Po stronie klienta WWW wystarczy przegl±darka obsługuj±ca aplety Javy, po stronie serwera jedyny dodatkowy wymóg to zainstalowanie darmowego serwera VNC. Jest to rozwi±zanie tanie, zarówno ze względu na koszty dodatkowego oprogramowania jak i niewielkie wymagania co do zasobów systemu komputerowego.

USING VNC TECHNOLOGY FOR RUNNING PROGRAMS IN WWW BROWSERS

Nowadays computer technology offers variety of operating systems, programming environments, runtime libraries, etc. Sometimes it is not possible (or desired) to install given program on a client computer. Thus the concept of running given application in the window of WWW browser. Apart from making demo versions (or even fully functional applications in some cases) which is ready to use without the need for installation, we also broaden the spectrum of programs that can be used by a server on its WWW pages to virtually all programs that can be run of this server platform. On a client side it is enough to have a browser which is Java applet ready. On a server side the only additional demand is installation of free VNC server. The costs of this solution are very low, in respect to both additional software costs and demands for system resources.

Halina Marczak

WYBRANE ASPEKTY BADAŃ WYKORZYSTANIA PODZIEMNYCH WYROBISK GÓRNICZYCH DO SKŁADOWANIA ODPADÓW

Budowa składowisk odpadów w formacjach geologicznych pod powierzchni± ziemi jest zadaniem wieloetapowym i trudnym, szczególnie w przypadku składowania odpadów niebezpiecznych. Poszczególne etapy obejmuj± wstępn± selekcję lokalizacji składowiska, prowadzenie badań terenowych i laboratoryjnych, prace projektowe i budowlane oraz eksploatację składowiska. Ocenia się, że w celu podziemnego składowania odpadów można wykorzystać również wyrobiska poeksploatacyjne, m.in. komory ługownicze w złożach soli kamiennej. Wtórne wykorzystanie komór stawia przed projektantami zadanie zaprojektowania wyrobisk tak, by rozkład naprężeń i temperatur w masywie skalnym utrzymywał się na dopuszczalnym poziomie. W pracy przeanalizowano wpływ wymiarów eliptycznego przekroju poprzecznego wyrobiska na koncentrację naprężeń w masywie skalnym otaczaj±cym wyrobisko. Obliczenia pozwalaj± ustalić warunki powstania naprężeń wtórnych niekorzystnych dla stateczno¶ci komory.

SELECTED ASPECTS OF RESEARCH THE USE OF UNDERGROUND MINING WORKINGS FOR WASTE STORAGE

Construction of landfillsin geological formations beneath the earth is a multi-stage and difficulttask, especially for the storage of hazardous wastes. Specificsteps include the initial selection of the landfilllocation, conducting fieldresearch and laboratory studies, design work and construction and operation of the landfill. It is estimatedthat in order to underground storage waste can also be used mining excavations, including chambers after leaching in rock salt deposits. Reuse of chambers poses to designers task: to design the mining excavations so that the distribution of stresses and temperatures in the rock mass remained at an acceptable level. The paper examines the impact of cross-sectional dimensions of the elliptical the excavation on the stress concentration in the rock massif surrounding the excavation. The calculations allow to determine conditions for the formation of secondary stresses, which are detri-mental to the stability of the chamber.

Anna Walczyna, Izabela Łucjan

POSTĘP TECHNICZNY A HUMANIZACJA PRACY

Postęp techniczny sprawił, że praca stała się lżejsza, wykonywana jest szybciej, popra-wił się poziom bezpieczeństwa i stan zdrowia pracowników. Z drugiej strony kurczy się rynek pracy (bezrobocie), ro¶nie monotonia pracy, słabn± więzi społeczne. Przeciwdziałać tym zjawiskom ma humanizacja pracy. Jej metody to m.in.: rotacja, rozszerzanie i wzbogacanie pracy, metoda zadań dodatkowych, metoda grup autonomicznych oraz model Lothara Schneidera wahadłowego czterodniowego tygodnia pracy będ±cy propozycj± ograniczania bezrobocia poprzez dzielenie się prac±.

TECHNICAL PROGRESS AND THE HUMANIZATION OF WORK

Technical progress caused that job is easier and faster, the level of job security increased and the health condition of employees improved. On the other hand the job market is shrinking and the unemployment increases, the level of work monotony grows and the social ties weaken. Those phenomena can be co-unteracted by the humanization of work. Its methods, among others, are: job rotation, job enlargement, job enrichment, secondary tasks, autonomous work group and Lothar Schneder’s model of shuttle four-day-working week as being the proposal of the unemployment reduction through sharing the work.